3 okręty podwodne dla Polski. Rusza historyczny kontrakt programu Orka
Historyczna umowa podpisana w Gdyni
Trzy nowoczesne okręty podwodne A26 dla Polski, strategiczne porozumienia ze Szwecją i nowy etap współpracy na Bałtyku - taki jest bilans polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych, które odbyły się w Gdyni. Miejsce nie było przypadkowe. To właśnie tutaj, w jednym z najważniejszych punktów na mapie polskiej Marynarki Wojennej, sfinalizowano umowę uznawaną za najważniejszy kontrakt w historii tego rodzaju sił zbrojnych w Polsce.
Najważniejszym efektem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu „Orka”. To projekt, który przez trzy dekady pozostawał bez finału. Teraz wszedł w fazę realizacji, a jego znaczenie wykracza poza sam zakup sprzętu wojskowego. Chodzi także o bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego oraz o długofalowe relacje przemysłowe i polityczne między Warszawą a Sztokholmem.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie „Orka” i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Podczas rozmów podkreślano, że podpisane dokumenty są potwierdzeniem wzajemnego zaufania i partnerskich relacji między oboma państwami. Spotkanie miało też wymiar polityczny. Polska i Szwecja deklarują wspólne działania na rzecz bezpiecznego Bałtyku, wolnego od rosyjskiej floty cieni, prowokacji i zagrożeń militarnych. To ważny sygnał w czasie, gdy bezpieczeństwo północno-wschodniej części Europy pozostaje jednym z głównych tematów debaty w NATO i Unii Europejskiej.
- Polska kupi 3 okręty podwodne A26 w ramach programu „Orka”.
- Konsultacje międzyrządowe odbyły się w Gdyni.
- Program „Orka” przez 30 lat nie doczekał się finału.
- Premier Szwecji mówił o przedsięwzięciu wartym 50 miliardów szwedzkich koron.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
Program Orka ma znaczenie wojskowe, przemysłowe i polityczne
Władze podkreślają, że program „Orka” nie jest zwykłym zakupem uzbrojenia. To początek szerzej zakrojonej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. W praktyce oznacza to nie tylko wejście do służby nowych jednostek podwodnych, ale również impuls dla rozwoju polskiego przemysłu obronnego, który pozostaje jednym z priorytetów państwa. W tle jest budowanie krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych, a także wzmacnianie kompetencji związanych z nowoczesnym sprzętem wojskowym.
Strona polska zaznacza, że współpraca ma mieć charakter równorzędny. Pokazuje to również kierunek szwedzkich zakupów. Szwecja ma pozyskać od Polski okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ ma świadczyć o tym, że relacja nie sprowadza się do jednostronnej sprzedaży, lecz opiera się na wymianie i wspólnych interesach obu przemysłów obronnych. To element szerszej strategii budowania bezpieczeństwa przez partnerstwo, a nie jedynie przez pojedyncze kontrakty.
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program „Orka” przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt „Orka” był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W konsultacjach uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni nie tylko za obronę, ale też za sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. To pokazuje, że rozmowy wykraczały daleko poza temat uzbrojenia. Ich celem było uporządkowanie współpracy w wielu obszarach i wpisanie jej w odnowione Partnerstwo Strategiczne zawarte wcześniej w Harpsund. Taki format rozmów wskazuje, że relacje polsko-szwedzkie są dziś traktowane jako element długofalowej polityki regionalnej.
Pakt dla Morza Bałtyckiego i nowa architektura bezpieczeństwa
Jednym z politycznych rezultatów spotkania było także ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. To odpowiedź na zmieniającą się sytuację bezpieczeństwa w regionie i na rosnące znaczenie Bałtyku jako obszaru strategicznego dla państw NATO. W praktyce chodzi o większą koordynację działań, wspólną ocenę zagrożeń i wzmacnianie odporności wobec presji militarnej oraz działań hybrydowych.
Polska i Szwecja pozostają zgodne w ocenie zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy. Oba państwa opowiadają się za dalszym wsparciem Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Jednocześnie deklarują zdecydowane działania na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego, które ma być wolne od aktywności rosyjskiej floty cieni, prowokacji i zagrożeń militarnych. W tym kontekście przystąpienie Szwecji do NATO zostało wskazane jako czynnik, który dodatkowo wzmacnia ochronę całego regionu.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Z perspektywy regionu to ważny moment. Polska i Szwecja chcą odgrywać istotną rolę w budowie nowej architektury bezpieczeństwa nad Bałtykiem, a podpisane dokumenty mają być podstawą do dalszych działań. Oprócz kontraktu na okręty i deklaracji dotyczących przemysłu obronnego przyjęto także wspólną deklarację oraz wspólne oświadczenie w sprawie Paktu dla Morza Bałtyckiego. To pokazuje, że decyzje podjęte w Gdyni mają znaczenie nie tylko dla wojskowych, ale również dla całej polityki bezpieczeństwa w tej części Europy.