Jan Michał Samsonowicz

Poeta i działacz opozycji
27.03.1944 30.06.1983 Gorlice

Biografia

Jan Michał Samsonowicz urodził się 27 marca 1944 roku w Gorlicach. Był absolwentem filologii polskiej na Uniwersytecie Gdańskim (1977). Od 1967 był członkiem i przewodniczącym Koła Młodych Związku Literatów Polskich w Gdańsku.

Pracował jako ekspedytor, referent i zaopatrzeniowiec. Od 1977 był współpracownikiem ROPCiO, w 1978 współzałożycielem Ruchu Młodej Polski, a od 1978 współpracował z WZZ Wybrzeża. 15 sierpnia 1980 był przedstawicielem Akademii Medycznej w Gdańsku w strajkującej Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Po zakończeniu strajków w sierpniu 1980 został wybrany przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność na AM w Gdańsku.

Na przełomie maja i czerwca 1981 przeprowadził strajk głodowy z żądaniem wypuszczenia wszystkich więźniów politycznych PRL. Wybrany delegatem na I Zjazd Krajowy Delegatów NSZZ Solidarność, został członkiem Prezydium Zarządu Regionu. W nocy 13 grudnia 1981 został internowany w obozie w Strzebielinku, później przeniesiono go do obozu w Iławie. Uwłniony 16 lipca 1982.

Od początku znalazł się w kręgu zainteresowania SB. Wraz z Piotrem Dykiem prowadził tajną komórkę kontrwywiadowczą Solidarności, która wpadła na trop tajnego współpracownika SB, ulokowanego wysoko we władzach związku oraz zbadała kanały przepływów pomocy finansowej z Zachodu dla Solidarności, kontrolę nad którymi przejęła SB.

30 czerwca 1983 jego ciało znaleziono powieszone na płocie przy stadionie Klubu Sportowego Stoczniowiec w Gdańsku Młyniskach. Wszystkie poszlaki wskazywały na intencjonalne działania osób trzecich w celu upozorowania samobójstwa. W 1989 Sejmowa Komisja Nadzwyczajna do Zbadania Działalności MSW umieściła jego nazwisko na liście potencjalnych ofiar przestępczych działań MSW/SB w czasach stanu wojennego. W 1991 Prokuratura Wojewódzka w Gdańsku wznowiła śledztwo w sprawie jego śmierci. W czerwcu 2023 IPN również wznowił śledztwo w sprawie śmierci Jana Samsonowicza.

Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie (kwatera B3-10-2). Jego pogrzeb stał się areną wielotysięcznej manifestacji patriotycznej. 30 czerwca 2023 odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej Jana Samsonowicza przy ulicy Dickensa 3 w dzielnicy Przeróbka w Gdańsku. W kwietniu 2025 decyzją Rady Miasta Gdańska został patronem jednej z ulic w dzielnicy Śródmieście.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współzałożenie Ruchu Młodej Polski (1978).
Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność na Akademii Medycznej w Gdańsku (po strajkach 1980).
Zorganizowanie strajku głodowego w maju–czerwcu 1981 z żądaniem wypuszczenia więźniów politycznych.
Delegat na I Zjazd Krajowy Delegatów NSZZ Solidarność i członek Prezydium Zarządu Regionu (1981).
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006) i Krzyżem Wolności i Solidarności (2018).

Ciekawostki

Pogrzeb Jana Samsonowicza stał się wielotysięczną manifestacją patriotyczną.
W 2023 IPN wznowił śledztwo w sprawie jego śmierci.
W 2025 decyzją Rady Miasta Gdańska został patronem ulicy w dzielnicy Śródmieście.

Udostępnij