Łemkowska architektura i dziegieć: Święto Maziarzy w Łosiu 2026 już 2 sierpnia

W niedzielę 2 sierpnia 2026 roku o godzinie 13:00 w Zagrodzie Maziarskiej w Łosiu rozpocznie się tegoroczne Święto Maziarzy. Organizatorzy postawili na architekturę łemkowską – temat, który łączy tradycyjne budownictwo z unikalnym rzemiosłem maziarskim. To wydarzenie, które od lat przyciąga zarówno miłośników regionalnego dziedzictwa, jak i całe rodziny szukające autentycznych atrakcji na wakacje.

Warsztaty, pokazy i zabawa – od gontów po koromysła

Między 13:00 a 17:00 na terenie zagrody będzie można wziąć udział w warsztatach i pokazach skierowanych do dzieci i dorosłych. W programie znalazło się m.in. wykonywanie gontów i kiczek, snycerka, wiklina, a także plecenie wiech i wianków. Uczestnicy zobaczą także dawne narzędzia budowlane, nauczą się robić rozety i pająki domowe, a nawet – przy odrobinie odwagi – spróbują nosić wodę na koromysłach. Dla najmłodszych przewidziano „zagrodowe zabawy”, które wciągną każdego.

Osobne atrakcje dotyczą dawnego budownictwa: Tomasz Doszna zaprezentuje wypalanie dziegciu – najstarszy naturalny impregnat drewna, z którego słynęli maziarze. Jan Dziubyna z kolei opowie o ciesielstwie i stolarstwie dawniej. To nie tylko pokaz, ale i żywa lekcja historii, którą można dotknąć i sprawdzić na własne oczy.

Koncerty, konkursy i kino w oborze

Na plenerowej scenie wystąpią trzy zespoły. O 13:20 zaśpiewa żeńska grupa Ruty Uwite z Łosia i okolic, wykonując pieśni łemkowskie. Półtorej godziny później, o 14:30, na scenie pojawi się Duet Łada z tradycyjnymi pieśniami Łemków i Bojków. Wieczór, o 16:30, zamknie Kapela Drewutnia, która zaprezentuje muzykę łemkowską i ukraińską. Równolegle w „Kinie w oborze” będą wyświetlane filmy o tradycyjnym rzemiośle i dziedzictwie kulturowym.

Nie zabraknie też konkursów – głównym jest toczenie beczki maziarskiej, ale organizatorzy zapowiadają też inne konkurencje z nagrodami. Dla głodnych swoje specjały przygotuje Koło Gospodyń Wiejskich w Łosiu, serwując regionalną kuchnię łemkowską. Bilet wstępu to symboliczne 2 zł, co sprawia, że wydarzenie jest dostępne dla każdego.

Wystawa tyflografik Laury Dyczko

Towarzyszącą atrakcją będzie wystawa „Haftowane po swojemu”, na którą składają się tyflografiki autorstwa Laury Dyczko. To artystyczne połączenie tradycyjnego haftu łemkowskiego z techniką graficzną dostępną także dla osób niewidomych. Ekspozycja wpisuje się w tegoroczny motyw przewodni święta – architektura łemkowska, a jednocześnie pokazuje, jak współczesna sztuka może ocalić i promować ginące rzemiosło.

Wystawa będzie dostępna przez całe popołudnie w zagrodzie, stanowiąc ciekawy kontrapunkt dla warsztatów i koncertów. To dowód, że Święto Maziarzy to nie tylko zabawa, ale też przestrzeń do refleksji nad lokalnym dziedzictwem.

Dlaczego to ważne? Maziarstwo – umiejętność wytwarzania smoły i dziegciu – przez wieki było podstawą bytu mieszkańców Łosia i okolic. Dziś ta tradycja ginie, a Święto Maziarzy jest jednym z niewielu miejsc, gdzie można ją zobaczyć, posłuchać i… powąchać. Łącząc łemkowską architekturę z warsztatami i koncertami, organizatorzy budują most między przeszłością a teraźniejszością – i zachęcają lokalną społeczność, by nie zapominała o swoich korzeniach.

Organizatorami wydarzenia są: Muzeum – Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach (oddział Zagroda Maziarska w Łosiu), Gminny Ośrodek Kultury w Ropie oraz Stowarzyszenie Civitas Nostra. To oni od lat dbają o to, by Święto Maziarzy było nie tylko lekcją historii, ale też doskonałą rodzinną imprezą plenerową. Źródło: Zagroda Maziarska w Łosiu.